The Philosophical Ethics collection gathers resources about major themes in philosophical ethics (abbr φethics), with a list of some major philosophers' personal webpage, in order to discover φethics, as close as possible to the author and to the dynamic of his latest research.

Recent Submissions

  • Duch, który cierpi. O roli cierpienia i rytuału w przeżywaniu kryzysów na przykładzie szkoły waldorfskiej

    Maja Dobiasz-Krysiak (Lodz University Press, 2021-07-01)
    Tekst poświęcony jest roli rytuału i sztuki w pokonywaniu jednostkowego cierpienia i społecznych kryzysów. Choć niepopularny we współczesnej kulturze analgetyków, nastawionej na uzyskiwanie szybkich efektów, proces rytualny (jak pokazują za Turnerem Maria Mendel i Tomasz Szkudlarek), jest w swej istocie tożsamy z doświadczeniem kryzysu. Przechodzenie rytuałów ma więc potencjał transgresji, przekraczania sytuacji trudnych dla jednostek oraz społeczeństw. Omawiam to na przykładach przemian narracji porodowych oraz sposobów radzenia sobie z traumą przez Martina Millera, syna słynnej psychoterapeutki Alice Miller. 
 Inną cechą współczesnej kultury jest odrzucenie sacrum, co pokazuję na przykładzie usuwania teozoficznych wątków z biografii Marii Montessori i marginalizowania szkół waldorfskich Rudolfa Steinera, które wyrastają z kryzysu zachodniej racjonalności. Odtwarzane i zapośredniczone przez sztukę rytuały, wykorzystywane są w szkołach waldorfskich w celach wychowawczych i rozwojowych i zgodnie powyższymi teoriami mogą mieć potencjał pokonywania kryzysów związanych z dojrzewaniem.
  • „Życie duchowe” a „życie w duchu” – dialogiczna dystynkcja Martina Bubera

    Witold P. Glinkowski (Lodz University Press, 2021-07-01)
    Dla protagonisty współczesnej dialogiki, Martina Bubera, życie duchowe stanowi nie tyle ontyczny wyróżnik istnienia człowieka, ile szansę, przed którą człowiek stoi i którą powinien wykorzystać z uwagi na swoją dialogiczną genezę, która zarazem określa specyficzny horyzont jego egzystowania. Egzystowania niepodobna zredukować do istnienia obiektu pośród innych obiektów, gdyż może ono i powinno wyrażać się obecnością – byciem osoby wobec innych osób, byciem Ja wobec Ty. Podstawowa różnica między „życiem duchowym” a „życiem w duchu” polega na tym, że pierwsze, w odróżnieniu od drugiego, nie zawsze bywa dialogiczne oraz na tym, że nie zawsze uzyskuje ono wymiar etyczny i niejednokrotnie spełnia się w samym tylko wymiarze estetycznym. Tymczasem życie w duchu wskazuje na transcendentny status i proweniencję ducha, który nie może być postrzegany w kategoriach zjawiska będącego rezultatem kulturowego progresu – jako sublimacja lub jako projekcja tego, co immanentnie ludzkie.
  • On Max Weber and Ethnicity in Times of Intellectual Decolonization

    Elke Winter (Firenze University Press, 2021-04-01)
    The past few years have seen a rise in attempts to decolonize curricula, pedagogies, classrooms and knowledge production. In this paper, I provided a six-step argument for reading and teaching Weber – among other scholarly writings – in times of intellectual decolonization. I argue that (1) Weber’s calls for scientific rigour and the prevalence of social causality over biological, culturalist or other essentialist interpretations, as well as (2) his uncovering of racist ideology embedded in social institutions are more relevant than ever. I then follow Weber in (3) theorizing the emergence of ethnic feelings of communalization as the outcome of unequal power relations tied to migration, conquest, and colonization. (4) This relationship of domination/subordination is conducive to a differential sense of self and dignity with members of majority and minority populations. (5) Based on Weber’s epistemology, these diverse “standpoints” need to be included into the curriculum as they contribute valuable pieces to the overarching puzzle of human knowledge. (6) Weber’s call for a strict separation of science and politics, however, prohibits political activism and “professorial prophecy” in the lecture hall or classroom. For Weber, the professor should not teach students what they should do, only what they may want to do. 
  • Prospettive weberiane. Uno sguardo sul presente a partire da Max Weber

    Dimitri D'Andrea; Mirko Alagna (Firenze University Press, 2021-04-01)
    .
  • La razionalità weberiana come schema interpretativo: processi di razionalizzazione e dinamiche contemporanee

    Federico Sofritti (Firenze University Press, 2021-04-01)
    This paper addresses the concepts of rationality and rationalization in Max Weber. Drawing on the main analyses of Weber’s works carried out from the Seventies of the XX century, the purpose of the paper is to conceptualize a nuanced understanding of rationality as a result of manifold processes of rationalization in order to identify useful points that help to deepen better contemporary issues. In particular, the origins and criticalities of the process of rationalization will be addressed to define rationality as a multifaceted concept. Western rationality does not represent neither the only extant rationality nor the “one best way” of modernization; rather, it is just one of the different forms of rationality, resulting from complex and contradictory processes of objectification. Drawing on the idea of Weber’s rationalization as an interpretive scheme, it is possible to better understand two social specific dynamics: the co-existence of multiple forms of modernity; the limitations of modern science during the Covid-19 emergency.
  • Al tempo del coronavirus. Dalla specializzazione scientifica al potere carismatico di gruppo

    Paolo Giovannini (Firenze University Press, 2021-04-01)
    The article examines the management of the current pandemic crisis, focusing on the specific form taken by the relationship between political power and expert knowledge in their mutual interdependence. This relationship is read through the lens of the Weberianconcept of charisma and, mores pecifically – arguing for a common ground between Weber’s and Norbert Elias’ thinking on this issue - of group charisma. This concept proves to be a key analytical tool for understanding the current balances of power and their possible developments.
  • L’erotica tiranna. Weber, Monte Verità e la Considerazione intermedia

    Massimo Palma (Firenze University Press, 2021-04-01)
    The article faces a short period of time in Max Weber’s life before and during the Great War. In 1913 Max Weber found himself spending more than some days in the vegetarian and anarchist community of Monte Verità, in Italian Switzerland. This meant a chance for empirical observations of life forms imbued with free love and hints of counterculture. While his personal life went through changes, due to both the war and new emotional ties, in the Intermediate Reflections he came to consider the role of eroticism in the spheres of life, as a way to organize the world, or to refuse it. Further on, in the famous Science as Vocation conference, in his attempt to deal with the normative-axiological domain, as noticed by E. R. Curtius, the erotic sphere will become a model, through its ‘failed relationship’ in the way values are thought and believed in by subjects.
  • Ragionare per idealtipi Comprendere con Weber lo Stato contemporaneo in Marocco… e altrove

    Béatrice Hibou; Mohamed Tozy (Firenze University Press, 2021-04-01)
    The article departs from a specific case study: the response of Moroccan state institutions to the public health needs caused by the Covid-19 pandemic. Its aim is to show the interest of reasoning with idealtype: it overcomes analyses marked by forms of exoticism and exceptionalism, it prevents to read the distinctive methods used by the Moroccan authorities as “dysfunctions” or “archaisms”.
  • The concept of transcendence in philosophy and theology

    George Daniel Petrov (Technium Science, 2021-07-01)
    The transcendence of God is the most sensitive and profound subject that could be addressed by the most enlightened minds of the world. In sketching this concept, the world of philosophy and that of theology are trying the impossible: to define the Absolute. Each approach is different, the first being subjected to reason, reaching specific conclusions, and the second, by understanding God's Personal character, appealing to the experience of living your life in God. The debate between the two worlds, that of philosophy and that of theology can only bring a plus to knowledge, while impressing any wisdom lover.
  • What About Realism? Alberto Blest Gana, Georg Lukács, and Their Chilean Readers

    Patruno Luigi (De Gruyter, 2021-05-01)
    In this article, I analyse Georg Lukács’s theories of realism in relation to Alberto Blest Gana’s work. For this purpose, I explore two essays that have greatly contributed to locating the Chilean author’s novels within the realm of literary realism. The texts chosen for my study are Jaime Concha’s prologue to the Martín Rivas edition by the Ayacucho Library and Ricardo A. Latcham’s essay “Blest Gana y la novela realista” [Blest Gana and the Realist Novel]. Concha and Latcham find appropriate categories for the interpretation of Blest Gana’s work in Lukács’s essays. In their readings, they accurately apply notions such as the selective principle or the typology of characters. However, while using those insights as a shared critical platform, they arrive at different interpretations of what is meant by realism. The article elucidates the role played by Concha and Latcham in the Chilean intellectual field and shows how literary genealogies inform their critical projects.
  • Resistencia a la autoridad y revolución en los siglos XVII y XVIII:

    Bruno Vendramin (Universidad Nacional de Rosario, 2019-12-01)
    A fines del siglo XVII, y durante el XVIII, resurgió con fuerza la discusión acerca de la resistencia a la autoridad. Ello se dio a causa del clima político que se vivía en Inglaterra, las colonias norteamericanas y Francia, y por la renovación de la teoría política sucedida en la modernidad. En este escenario, Locke y Kant, testigos principales de los acontecimientos revolucionarios, escribieron in extenso sobre si es posible que el pueblo se subleve ante órdenes injustas. El primero justificó jurídica y filosóficamente la resistencia; por el contrario, Kant la rechazó de manera contundente. El presente artículo desarrolla, en primer lugar, el pensamiento de Locke sobre el derecho de resistencia, y lo sitúa en el contexto inglés de fines del siglo XVII y, en segundo lugar, la filosofía jurídica de Kant sobre el problema, y reconstruye la relación de ella con la Revolución Francesa. Por último, se explica el tratamiento que hicieron del derecho de resistencia los textos jurídicos franceses, en especial la Declaración de Derechos del Hombre y del Ciudadano de 1789, y la Constitución del año I de 1793.
  • De Sénaca a la AMIA:

    Carlos Escudé (Universidad Nacional de Rosario, 2016-06-01)
    Este trabajo usa datos empíricos provenientes de una “investigación-acción participativa,” realizada a comienzos de 2015, para poner a prueba la hipótesis de que los mecanismos que tenían vigencia en tiempos greco-romanos, conectando las comunidades de la diáspora judía con un activo centro jerosolimitano, siguen funcionando en nuestros tiempos y siguen teniendo relevancia geopolítica. Se tomaron ejemplos provenientes de experiencias recientes de Argentina y Estados Unidos. En un caso específico, el de las presiones para excomulgar al canciller argentino Héctor Timerman de las instituciones de la comunidad judía, se estudiaron las actitudes de miembros del público a través de un “panel voluntario online.” Los hallazgos se vincularon a un significativo esfuerzo heurístico para determinar si la “dialéctica Baron,” así llamada en honor de Salo W. Baron (el más importante historiador del pueblo judío de la generación de la Segunda Guerra Mundial), sigue vigente. Esta dialéctica puede resumirse como el complejo mecanismo sociológico trans-histórico por el que la religión judía es reforzada por la nacionalidad judía, a la vez que ésta se arraiga supranacionalmente a través de las comunidades de la diáspora. Este proceso es, seguramente, una de las causas de largo plazo del antisemitismo. 
  • Dialektyka erystyczna jako sztuka unikania rozmówców nieadekwatnych

    Bartosz Michał Hordecki (Polskie Towarzystwo Retoryczne/ Polish Rhetoric Society, 2021-06-01)
    Celem artykułu jest pogłębiona interpretacja poglądów Arthura Schopenhauera w odniesieniu do „sporu erystycznego”, postrzeganego przez filozofa jako najbardziej rozpowszechniona odmiana dyskusji. Lektura „Eristische Dialektik. Die Kunst Recht zu Behalten”, “Zur Logik und Dialektik” i „Die Welt als Wille und Vorstellung” pozwala stwierdzić, że według Schopenhauera spór powinien być przede wszystkim istotny poznawczo, co wymaga spełnienia przez interlokutorów warunków wstępnych, dotyczących wiedzy, uczciwości i rzetelności. Fundamentalną zasadą sztuki dyskusji jest właściwy dobór współdyskutantów i konsekwentne unikanie rozmów z każdym, kto dyskutować nie potrafi (o ile o wyborze interlokutora można decydować). W tekście wskazano, że Schopenhauer najprawdopodobniej traktował zasadę unikania rozmówców nieadekwatnych jako dyrektywę ogólną, odnoszącą się do wszelkich typów sporów. Ta interpretacja skutkuje pytaniem o możliwe aplikacje przywołanej zasady we współczesnych dyskursach liberalno-demokratycznych.
  • La potencia como medio de diferenciación en la inmanencia. Deleuze, lector de Schelling, lectores de Spinoza

    Gonzalo Santaya (Pontificia Universidad Católica del Perú, 2021-07-01)
    Este artículo busca analizar el concepto deleuziano de potencia, trazando una genealogía que lo asocia con la filosofía de Schelling –inspirado, a su vez, en Spinoza–, con la finalidad de mostrar el modo en que dicho concepto puede funcionar como el medio para pensar la multiplicidad de diferenciaciones e individuaciones del Ser en el contexto de la filosofía de la inmanencia. Para ello, reconstruiremos la presencia de Schelling en el concepto de potencia tal como Deleuze lo desarrolla en sus obras de 1968: Diferencia y repetición y Spinoza y el problema de la expresión. A continuación, exponemos las notas principales de ese concepto tal como Schelling lo presenta en las obras mencionadas por Deleuze (particularmente, Lecciones privadas de Stuttgart, de 1810, y Las edades del mundo, de 1815). Finalmente, desarrollamos comparativamente la especificidad de la potencia deleuziana en su doble aspecto: como potencia ideal e intensiva, para mostrar el modo en el cual ella articula el proceso de individuación en la inmanencia.
  • EL PROBLEMA DEL INFINITO EN SPINOZA EL ARTE DE LA DISTINCIÓN

    MARIANA DE GAINZA (Universidad Nacional de Colombia, 2020-01-01)
    El artículo presenta una lectura detallada de "la Carta 12" de Spinoza, como acceso privilegiado para la comprensión de su filosofía. Enfatizamos la íntima conexión existente entre la elaboración de su concepto de infinito y la importancia estratégica del trabajo de la distinción en su ontologia. Si el orden complejo de dicha ontologia es el resultado de un esfuerzo filosófico de comprensión de las distinciones reales responsables de la diversidad interna de la existencia, sostenemos aquí que el concepto spinoziano de infinito se constituye, asimismo, a través de una secuencia de distinciones necesarias que nos dedicamos a identificar y analizar.
  • İbn Hişâm’ın Şerhu Katri’n-Nedâ Adlı Eseri Bağlamında Dilcilere Karşı Tutumu

    Şehmus Ülker (Şırnak Üniversitesi, 2021-06-01)
    Hicri sekizinci yüzyılda yaşamış olan İbn Hişâm (öl. 761/1360) Arap dilinin önde gelen âlimlerinden biri olarak kabul edilmiştir. Kaynaklarda tam ismi; Cemâlüddin Ebû Muhammed Abdullah b. Yûsuf b. Ahmed b. Abdillâh b. Hişâm el- Ensârî el-Mısrî şeklinde yer almıştır. Künyesi, Ebû Muhammed lakabı ise Cemâlüddin’dir. Ayrıca el-Ensârî, el-Mısrî ve en-Nahvî nisbeleriyle de bilinmektedir. Ancak İbn Hişâm veya İbn Hişâm en-Nahvî olarak meşhur olup tanınmıştır. İbn Hişâm, yaşadığı dönemin önde gelen âlimlerinden dersler almış ve Arap diliyle ilgili birçok eser telif etmiştir. Muğni’l-lebib ‘an kutubi’l-e‘arib, Evdahu’l-mesâlik ilâ Elfiyyeti İbn Malik, Katru’n-nedâ ve bellu’s-sadâ, Şerh-u katri’n-nedâ ve belli’s-sadâ, Şerhu şuzûri’z-zeheb, el-İ’rab an kavâ‘idi’l-i’rab yazmış olduğu eserlerden bazılarıdır. İbn Hişâm’ın Katru’n-nedâ adlı eseri Arap dili hakkında yazdığı veciz ve kapsamlı bir gramer kitabıdır. Başta yazarı olmak üzere birçok kişi tarafından şerhi yapılmış ve bu şerhler üzerinde de çok sayıda hâşiye yazılmıştır. Çalışma konumuz olan Şerhu katri’n-nedâ ve belli’s-sadâ adlı eser de müellifin kendisi tarafından Katru’n-nedâ’ya yapılan şerh türü bir eserdir. İbn Hişâm, Şerhu katri’n-nedâ ve belli’s-sadâ adlı eserini telif ederken Arap dili hakkında uzman olan birçok alimin görüş ve eserlerinden istifade etmiştir. Söz konusu eserini telif ederken kendisinden önce yaşamış olan birçok Arap dili âlimine atıfta bulunmuştur. İbn Hişâm, Şerh-u katri’n-nedâ ve belli’s-sadâ isimli eserinde özellikle bazı Arap dili âlimlerinin isimlerini sıklıkla zikrederken bazılarına ise çok az atıfta bulunmuştur. Müellifin söz konusu eserinde isimlerine çokça yer verdiği âlimler arasında Sîbeveyhî (öl.180/796), Kisâî (öl. 189/805), Ferrâ (öl. 207/822), Ebu’l-Hasen el-Ahfeş (öl. 215/830), Ebu’l-Abbâs el-Muberred (öl. 286/900), İbnu’s-Serrâc (öl. 316/929) ve Ebû ‘Alî el-Fârisî (öl. 377/987) gibi alimler yer almaktadır. Dolayısıyla İbn Hişâm, Şerh-u katri’n-nedâ ve belli’s-sadâ adlı eserinde birçok âliminin görüşüne atıfta bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak kendilerine atıfta bulunduğu âlimlerin görüşlerinin hepsini kabul etmemiştir. Bu görüşlerden bazılarını kabul etmiş, bazılarını da reddetmiştir. Bazen de ele aldığı görüşlerle ilgili herhangi bir yorum ve açıklama yapmadan sadece söz konusu görüşleri nakletmekle yetinmiştir. Bazen de söz konusu görüşler içerinde değerlendirmede bulunmuş ve kendi kanaatine göre en sahih olan görüşü tercih etmiştir. Müellifin Arap dili âlimlerine karşı sergilediği bu tutum, ele aldığı Arap dili gramer konularını iyice araştırdığını ve en sağlam bulduğu görüşü tercih ettiğini göstermektedir. Çalışmamızda, İbn Hişâm’ın Arap dili grameri hakkında telif ettiği, metin ve şerhinin kendisine ait olduğu Şerh-u katri’n-nedâ ve belli’s-sadâ adlı eserinde çeşitli dil konularını ele alırken isimlerine çokça atıfta bulunduğu ve nahiv alanında kendilerinden istifade ettiği Arap dili âlimlerine karşı tutumu incelenmiştir. Nitekim İbn Hişâm, söz konusu eserinde birçok dilcinin görüşlerini ortaya koymuş, zaman zaman söz konusu görüşler arasında karşılaştırmalar yapmış ve kendisi bazı tercihlerde bulunmuştur. Bu çalışmada İbn Hişâm’ın özellikle nahiv alanında kendilerinden istifade ettiği ve isimlerine çokça atıfta bulunduğu Arap dili âlimleri ele alınmış ve söz konusu dilciler hakkında kısa bir tanıtım da yapılmıştır. Ayrıca bu çalışmada İbn Hişâm’ın Arap dili âlimlerine karşı tutumu, tercihleri, gerekçeleri ve görüşler nakledilirken taassupla hareket edip etmediği hususu tespit edilmeye çalışılmıştır.
  • Temel Hedef ve Özellikleri Açısından Arap Edebiyatında Terim Sözlükleri

    Selman Yeşil (Şırnak Üniversitesi, 2021-06-01)
    İslam dünyasında bilimsel dil birliğinin önemi erken dönemde anlaşılmış, Arapça kelimeleri sözlük anlamı açısından derleyen mu‘cemler/sözlükler kaleme alındığı gibi bilimsel dil birliğinin sağlanması amacıyla terimleri konu edinen sözlük çalışmaları da yapılmıştır. Bu çalışmaların oluşum ve gelişimindeki temel etken ve hedef, İslam dininin kaynağı olan Kur’ân’ı koruma ve anlama çabasıdır. Bu amaçla sözlük çalışmalarının nüveleri sayılacak şekilde öncelikle nadir kullanılan kelimelerin anlaşılması için Kur’ân’da bulunan ve Garîbu’l-Kur’ân olarak isimlendirilen kelimeler derlenerek açıklanmıştır. İlerleyen süreçte bu çalışmalar muhteva açısından gelişerek Arapçadaki tüm kelimeleri kapsayacak hüviyete bürünmüştür. Bilindiği kadarıyla sözlük tanımına uyar şekildeki ilk örnek, 2/8. asırda Halîl b. Ahmed (öl. 175/791) tarafından verilmiştir. Ardından farklı yöntemlerle ama aynı amaca hizmet eden sözlük türleri ortaya çıkmıştır. İslami ilimlerde tedvin faaliyetlerinin olgunlaşması sonrasında fıkıh, hadis, tasavvuf ve kelam gibi bilim dallarında özgün terimler ortaya çıkmış ve bu anlamda zengin bir literatür oluşmuştur. Bu nedenle de söz konusu terimlerin hem kapsamlarının belirlenmesi hem de bilimsel anlamda dil birliğinin sağlanması amacıyla tek çatı altında derlenmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştı. Çalışmamızda, İslam dünyasında bu amaçla kaleme alınan terim sözlüklerinin yakından tanınması ve bilimsel dil birliğine yönelik katkılarının ortaya konulması hedeflenmiştir. Bu hedef kapsamında öncelikle Arapça sözlüklerin tarihsel süreci, kaynakları, çeşitleri ve içerikleri hakkında kısa bilgi verilmiş, ardından da terim sözlükleri, kaynak, muhteva ve metot açısından incelenmiş ve gerek kendi içerisindeki etkileşimleri gerekse de diğer sözlüklerle olan etkileşimleri ortaya konulmuştur. Ayrıca söz konusu sözlükler metot açısından da kategorize edilmiş ve hedefledikleri amaca yönelik katkıları, eleştirel bir yaklaşımla tespit edilmeye çalışılmıştır. Terim sözlükleri “içerik” ve “dizayn” açılarından olmak üzere iki ana başlık altında incelenebilir. İçerik açısından terim sözlükleri de “Belli bir ilim dalındaki terimleri barındıran sözlükler” ile “İslami ilimlerdeki kavramları kapsayan sözlükler” şeklinde iki alt grupta incelenebilir. Birinci grup terim sözlükleri genelde belli bir bilim dalının terimlerini konu edinen sözlükler olup belli yazarların kendi mezhep terimlerini açıklamak üzere kaleme aldıkları eserlerdir. Ebû Hafs Necmüddîn Ömer b. Muhammed b. Ahmed en-Nesefî es-Semerkandî’nin (öl. 537/1142) Tilbetu't-talebe adlı eseri ile Kâsım el-Konevî’nin (öl. 978/1571) fıkıh terimleri alanında yazdığı Enîsü’l-fukahâ adlı eseri, bu türün tipik bir örneklerini oluşturmaktadır. İkinci grup ise tüm İslâmî bilim dallarına ait kavramları tek eserde toplayan eserlerdir. Bu tür sözlüklerin en tipik örneği Cürcânî’nin kaleme aldığı ve İslam dünyasında derin iz bırakan Kitâbu’t-ta‘rîfât adlı eserdir. Dizayn açısından ise kendi içerisinde farklı türleri bulunsa da genel olarak kavramların alfabetik dizilmesi tercih edilmiştir. Ancak Cürcânî’nin Ta‘rîfât’ında yaptığı gibi kimi yazarlar ele aldıkları kavramın kullanım halini baz alıp alfabetik sıralamayı ilk harften başlatırken kimi yazarlar ise kavramın kök halini baz alarak yalın halindeki ilk harfin alfabetik sırasına göre kavramları sıralamıştır. Buna örnek olarak Muhammed Semir Necîb el-Lebîdî’nin Mu‘cemu’l-mustalahâti’n-nahviyye ve’s-sarfiyye adlı eserini vermek mümkündür.
  • Arap Dil Bilginlerinin Zarûret Olgusu Hakkındaki Yaklaşımları

    Muhammed Meşhud Hakçıoğlu (Şırnak Üniversitesi, 2021-06-01)
    Zarûret; Arap dil bilginleri ve eleştirmenlerin eserlerinde dağınık bir şekilde ortaya konulan morfolojik ve gramatik birçok dilsel olgu için kullanılan bir kavramdır. Eski Arap şiirlerinde, Arap dilinin alışılagelmiş kurallarının dışına çıkılmış olup “şiir zarûreti” terimiyle ifade edilen çeşitli kural dışı kullanımlara karşı, eleştirmenlerin ve dilcilerin görüş, tavır ve yaklaşımları çeşitlilik göstermiştir. Dil bilginleri, nahiv alanındaki eserlerini oluştururken zarûret konusuna da değinmişlerdir. Bu, zarûretin nahiv konuları içerisinde olması itibariyle değil de kendileri için kolay bir çıkış yolu olma hasebiyledir. Zarûret olgusu hakkında temelde birbirine zıt iki görüşün olduğu görülmektedir. Şairin mecbur kalıp kalmamasına bakılmaksızın şiirde vukû bulan kuraldışı her kullanımı kabul edip zarûretin alanını genişleten görüş ile zarûreti, sadece şairin mecbûr kalmasıyla kayıtlayan yani şairin o kullanımın yerine başka bir kullanım bulamamasından ötürü olması şeklinde iki görüşün olduğu görülmektedir. Birinci görüşün temsilcileri kendisine nisbet edilen farklı iki görüşten birinin sahibi olan Sîbeveyhi ve İbn Cinnî’nin başını çektiği dil bilginlerin çoğunluğu iken ikinci görüşün temsilcisi ise Sîbeveyhi’ye nisbet edilen diğer ikinci görüşe göre Sîbeveyhi ve İbn Mâlik’tir. Bunun yanında Ahfeş, şairlere has bir durum olarak zarûretin şairlerin dil alışkanlıkların ötürü normal kelamlarında da câiz olduğu görüşünde iken İbn Fâris ise şiirde dil kurallarına aykırı olarak görülen bu kullanımların hatadan başka bir şey olmadığını söyleyerek zarûret olgusunun olmadığını savunmuştur. Bu yönden bakıldığında zarûret hakkında dört farklı görüşün olduğu görülmektedir. Zarûret olgusu hakkında bu ihtilâfların olmasının sebebi dil bilginlerin şiir dili ile nesir dilini birbirinden ayırt etmemeleridir. Dil bilginleri normal kelamda ortaya koydukları dil kaidelerini şiire de uygulamak istediklerinden şiirdeki vezin ve kâfiye zorunluluğundan ötürü normal kelamdaki dil kaidelerine aykırı gelen kullanımları, zarûret olgusu olarak değerlendirmişlerdir. Dil bilginleri dil kaidelerini ortaya koyarken şiirden istişhâd getirmişlerdir. Bazen de şiirdeki kullanımların bu dil kaidelerine aykırı olarak cereyan ettiği görülmüştür. Bu itibar ile zarûret olgusu hakkında birçok yönden görüş farklılığının ortaya çıktığı görülmektedir. Bazıları kuraldışı bu kullanımları şiir dilinden kaynaklı şairin bir zorunluluktan ötürü başvurduğu zarûret olgusu altına koyarken, diğer bazıları da bu kullanımların Arap kelamına has kullanım olduğunu öne sürerek bunu zarûret konusu altına koymanın câiz olamayacağını ifade etmiş, diğer bazıları da bunun şaz kullanım olduğunu öne sürmüştür. Dil bilginleri arasında zarûret olgusunun şaire verilen bir ruhsat mı yoksa şâz kullanım mı olduğu hususunda da ihtilâf mevcuttur. Dil bilginleri diğer dil kurallarını ortaya koydukları gibi dilsel bir olgu olarak zarûret olgusuna bakmadıklarından bu konuda görüş birliği oluşmamış ve nahiv kitaplarında bu olgunun genel bir çerçevesi çizilmeden ortaya konulmuştur. Dil bilginleri, zarûret olarak kabul edilen kullanımları, iki illetten birine döndürmüşlerdir. Bu iki illetin birincisi câiz olmayan bir şeyi câiz olana teşbih etmek şeklinde iken ikinci illet ise bir kelimeyi aslına döndürmektir. Dil bilginlerinin bu iki illete başvurmalarının sebebi zarûret olgusunu dil kaideleri ölçüsü çerçevesine koymaktır. Genel itibariyle Eski Arap şiir dilinin bir tezahürü olarak ortaya çıkan zaruret olgusuna dair nitelikli kullanımlar ve yapılar gerek müstakil eserlerde gerekse dil ve edebiyat kaynaklarında genellikle konu tasnif yöntemi ile bazen de nitel bir yaklaşımla güzel ve çirkin oluşuna göre ele alınmıştır. Bu kaynaklarda zarûret olgusu; şiir, ayet, hadis, atasözü gibi edebî, tarihî ve dini metinler üzerinden işlenmiştir. Bu çalışmada da dil bilginlerinin zarûret olgusuna dair yaklaşımları eleştirel bir bakış açısıyla irdelenmeye çalışılacaktır.
  • Feuerbach y Buber: fundadores del humanismo dialógico. Principios para pensar al hombre en su ser concreto

    Fernández-Gel, J. (Jordi); Urabayen, J. (Julia) (2021-07-09)
    Ludwig Feuerbach suele ser estudiado como un mero intermediario entre dos hitos
 gigantes en la historia de la filosofía: es el primer crítico de Hegel y el predecesor de
 Marx. Pero muy pocas veces se le ha visto como el primer humanista que da ese soplo de
 aire fresco que necesitaba la filosofía para volver a poner los pies en la Tierra, centrar su
 atención en el hombre real –mortal, corporal y relacional–, y, sobre todo, dirigir el prisma
 de la mirada filosófica hacia realidades que en la filosofía moderna habían sido
 prácticamente ignoradas. Feuerbach es el primer post-hegeliano en abandonar el arranque
 cartesiano de la filosofía para establecer un nuevo comienzo, un principio alternativo que
 garantizase un pensamiento filosófico del ser real y concreto. Es obvio que sus
 pretensiones de una filosofía sensible y conectada con el mundo influirán en corrientes
 tan centrales en la historia de las ideas como son la fenomenología y el existencialismo.
 Pero, lo más importante para este ensayo será mostrar de qué manera Feuerbach es clave
 determinante para el descubrimiento del tú como nuevo campo de investigación
 filosófica.
 El propio Martin Buber, establecido como el padre del pensamiento dialógico, reconoce
 que Feuerbach le sirvió de inspiración en su juventud para sus propuestas antropológicas.
 Pero en la historia de la filosofía vuelve a ocurrir, en el caso de Martin Buber, un
 fenómeno curiosamente parecido al de Feuerbach. El pensador judío es estudiado
 principalmente como un sucesor, entre muchos otros, del gran filósofo danés
 Kierkegaard, por su clara influencia en la tematización de la experiencia religiosa. Solo
 unos años después de publicarse, los escritos de Buber serán leídos desde la acusación de
 su compañero Lévinas de concurrir en un formalismo indefendible. Su propuesta de una
 antropología fundante se presentará en la historia de las ideas como superada por la ética
 como filosofía primera.
 Sin embargo, este ensayo busca encontrar nuevas líneas de interpretación, a partir de los
 textos de Martin Buber y Ludwig Feuerbach, que permita vincular a estos dos autores
 como padres fundadores de una corriente autónoma en la historia de la filosofía: el
 humanismo dialógico. En esta investigación se defiende que el género de Ludwig
 Feuerbach es la base para una lectura justa de la intuición dialógica de Martin Buber. Para
 recuperar la totalidad del hombre, su ser concreto, como principio real del pensamiento
 filosófico, Buber se apoyó claramente en las palabras de Feuerbach sobre el doble
 principio de la razón y el corazón, planteada previamente por Blaise Pascal, como
 elementos definitorios de la humanidad. Su intención de hacer un tratamiento
 estrictamente filosófico e innovador de la realidad del otro a partir de las palabras básicas
 yo-tú y yo-eso está claramente vinculada a la antropología encarnada de Feuerbach.
  • Demokratický deficit v islámských zemích [Democratic Deficit in Islamic Countries]

    Pavla Vítová; Jan Harmáček (University of West Bohemia, Pilsen, 2021-03-01)
    United Nations Development Programme (UNDP) identified in 2002 three fundamental areas of human development in which the Arab world lags behind the rest of the world. One of those specified areas was the lack of freedom and democracy. To investigate the presence of the democratic deficit, the study introduces a composite democracy index that measures and compares countries’ performances in the democratic domains. This paper aims to define and describe the democratic deficit in the context of the Islamic world, verify its existence in the Arab world, and determine its possible presence in other Muslim countries in various world regions. The study results showed that although the deficit was formulated almost twenty years ago, it is still relevant. It has been observed that Muslim countries performed, on average, worse on the index score than non-Muslim countries, which means that the Islamic countries face the democratic deficit. Moreover, the results showed that the performance of the Arab world in the democratic index is even worse than that of the other Muslim countries. The analysis additionally confirmed that the economic factor is important in verification of the deficit and its depth. On the level of individual countries, poor Muslim states often achieved the worst results, usually from the group of the least developed countries, such as Yemen, Somalia, Sudan, or Eritrea.

View more